Vanaf 19 februari op Eén: het derde seizoen van Tomtesterom

Hoeveel kun je leren uit een handleiding? Tijdens de vorige twee seizoenen van Tomtesterom leerde Tom Waes met zijn boekjes wilde paarden temmen, haaien hypnotiseren, een supermarathon lopen … Hij brak zijn neus in een boksring, werd gebeten door diezelfde haaien, vroor bijna dood in een sledehondenrace en stortte neer met een zelfgebouwd vliegtuig. Het leek alsof Tom het maximum uit zijn boekjes had gehaald. Misschien was het wel tijd om ermee te stoppen. Toch waren er ook na dat tweede seizoen nog altijd een paar uitdagingen die Tom niet loslieten. Uitdagingen die altijd onhaalbaar hadden geleken, maar toch bleven knagen. Tom besloot om er voor de laatste keer voor te gaan.

Het was de start van weer een waanzinnig jaar waarin hij samen met klankman Pascal Braeckman en cameraman Nico Surings alles heeft gegeven. Een jaar met spectaculaire hoogtes en pijnlijke laagtes …

TOMTESTEROM III IN CIJFERS

14 kilo gewichtsverlies van Tom in de laatste vijf weken voor het Belgisch kampioenschap bodybuilding
25 meter diepte van het Veerse Meer, dat Tom met zijn duikboot oversteekt
85 decibel volume van de kreten van de passagiers tijdens Toms vlucht met een Boeing
120 kilo hoeveelheid kipfilet opgegeten door Tom tijdens acht maanden bodybuilden
125 meter hoogte van de schans van Garmisch-Partenkirchen
150 aantal bladzijden van de partituur van de Vijfde van Beethoven
185 de hartslag van Tom, vlak voor hij de Vijfde van Beethoven moet dirigeren in Bozar
200 ton totale hoeveelheid gewicht getild door Tom tijdens zijn bodybuildingtraining
500 euro prijs van de bierton waarmee Tom zijn duikboot bouwt
850 km/u kruissnelheid van een Boeing 737 1000 meter hoogte van El Capitan
55 000 000 euro prijs van een nieuwe Boeing 737

DE UITDAGINGEN

AFLEVERING 1: VLIEGEN MET EEN BOEING – Zondag 19 februari
Vliegen met een Boeing. Het stond al jaren op Toms verlanglijstje, maar echt realistisch leek het niet. Lijnpiloten krijgen immers een jarenlange loodzware opleiding voor ze überhaupt mogen vliegen. Zelf achter de stuurknuppel kruipen leek echt onmogelijk. Maar dat is buiten André Berger, de hoofdinstructeur van Jetair, gerekend. Hij wilde het wel proberen. Zijn plan: de standaardpilotenopleiding tot de essentie herleiden en Tom enkel leren om in perfecte omstandigheden te laten opstijgen en landen met een Boeing 737. André zit de hele tijd naast Tom, maar raakt de stuurknuppel niet aan. Hij grijpt enkel in als het fout zou gaan. Een simpel plan, maar wel nog altijd zeer ambitieus. Niemand ter wereld heeft het Tom ooit voorgedaan. Niemand heeft ooit op een maand tijd leren vliegen met een Boeing.  Het betekent dat Tom zich op een maand tijd door een loodzwaar trainingsprogramma moet worstelen: medische screenings, uren theorieles en zelfstudie, vliegen met eenmotorige vliegtuigjes, vliegen met de flightsimulator op de Sabena Flight Academy … Alleen als Tom er honderd procent klaar voor is en met de flightsimulator een perfecte vlucht kan maken, laat André Tom vertrekken. Maar helemaal voorbereid ben je nooit. Vliegen met een echte Boeing is nog altijd iets anders dan vliegen in een flightsimulator, en Tom krijgt maar één kans. Hij moet opstijgen in Zaventem, dan naar Oostende vliegen en daar een paar touch-and-go’s maken (landingen met een doorstart). Pas als die lukken, mag hij opnieuw naar Zaventem vliegen om daar het vliegtuig zelf aan de grond te zetten; het moeilijkste stuk van de vlucht. Als André moet ingrijpen, is de opdracht mislukt. Een opdracht om even van te zweten. Zeker ook voor de nietsvermoedende passagiers. Tom heeft namelijk enkele vrienden op het vliegtuig gelokt en laat pas aan boord weten dat hij de piloot is …

AFLEVERING 2: EL CAPITAN BEKLIMMEN – Zondag 26 februari
Ook voor de volgende uitdaging was het nu of nooit voor Tom. Hij stort zich vol overgave op de handleiding How to climb El Capitan? El Capitan, gelegen in Yosemite National Park in Californië, is de zwaarste rotsbeklimming ter wereld. Zelfs voor geoefende klimmers is de wand een echte killer. De beklimming duurt verschillende dagen en gaat voortdurend verticaal omhoog. Tom zal de hele tijd gezekerd aan de berg hangen, met de afgrond onder hem. Klimmen, eten, slapen; alles moet Tom boven de afgrond doen, zelfs zijn behoefte doen. Tom beseft snel dat de uitdaging nooit zal slagen als hij alleen boven moet raken. Hij vraagt de hulp van enkele pro’s. De Belgen Sean Villanueva en Nicolas Favresse – de absolute top in de klimwereld en winnaars van de Piolets d’Or in 2011, de hoogste onderscheiding in het klimwereldje – willen Tom helpen en gaan de uitdaging mee aan … “Een marathon des sables, maar dan verticaal”, noemt Tom het na zijn derde dag op de berg. Maar niet alleen fysiek is het een voortdurend gevecht, ook mentaal weegt de uitdaging zwaar. El Capitan is duizend meter hoog en de angst voor de afgrond gaat nooit weg. En dan is er ook nog de King Swing, een horizontale verplaatsing op 500 meter hoogte, het punt waar heel wat klimmers niet voorbij raken …

AFLEVERING 3: HOOGBEGAAFD WORDEN – Zondag 4 maart
Hoe slim je bent, lijkt een vaststaand gegeven. Je wordt geboren met een bepaalde intelligentie en daar lijkt weinig aan te doen. Toch zijn er heel wat handleidingen op de markt die het tegendeel beweren. Test je wijsheid, Brain training, Pimp je brein … Het zijn maar enkele van de tientallen boekjes die beweren dat je slimmer kunt worden. Tom zal ze voor eens en voor altijd testen. Hij begint met een eerste IQ-test. De score die hij daarop haalt, zal hij op acht maanden tijd proberen omhoog te krijgen tot 131. Daarmee ben je officieel hoogbegaafd en mag je toetreden tot Mensa, een exclusieve club van de twee procent slimste mensen ter wereld. Nadat hij een hersenscan heeft laten nemen om te checken of zijn hersenen morfologisch in orde zijn, gaat Tom aan de slag. Hij bezoekt Rüdiger Gamm, een zonderlinge Duitser met een IQ van 203. Gamm wordt de menselijke rekenmachine genoemd en doet de meest waanzinnige berekeningen uit zijn hoofd. Gamm is ook een overtuigd believer in braintraining. Hij geeft Tom enkele zeer bizarre tips. Toms zoektocht naar meer intelligentie brengt hem ook bij Dominic O’Brien. O’Brien is achtvoudig wereldkampioen Memory en kent het getal pi tot duizend getallen na de komma uit het hoofd. Hij probeert Tom op een half uur tijd het getal pi tot honderd getallen na de komma uit het hoofd te leren. Hij is ervan overtuigd dat Tom daardoor ook effectief slimmer zal worden. En zo doet Tom alles wat hij in de tientallen boekjes rond het onderwerp vindt. Voortdurende stimulatie van de hersenen is belangrijk, daar zijn alle boekjes het over eens. Wat die stimulering inhoudt, daarover verschillen ze vaak van mening. Acht maanden lang probeert Tom alles uit en dan gaat hij voor een tweede test. Zal hij echt slimmer zijn geworden? En sterker nog: is hij nu hoogbegaafd?

AFLEVERING 4: BOUW JE EIGEN DUIKBOOT – Zondag 11 maart
Tom was als kind al enorm gefascineerd door de verhalen van de Franse duikbootbouwer en marineofficier Jacques-Yves Cousteau. De handleiding How to build your own submarine? vormde de perfecte gelegenheid om in de voetsporen te treden van zijn grote voorbeeld. Het boekje geeft allerlei mogelijkheden om zelf, met eenvoudige materialen, een duikboot te bouwen. Met een emmer over je hoofd over de bodem lopen, of drijven onder een badkuip … Er staat zelfs een ontwerp in uit 1775, de Turtle. Dat is een waterdicht vat waarmee ooit echt onder water is gevaren. Toch blijkt het een stuk ingewikkelder te zijn dan het boekje het voorstelt. De eerste pogingen van Tom gaan allemaal jammerlijk de mist in. Tom vraagt raad aan een echte duikbootbouwer en besluit nog één plan uit het boekje na te bouwen. Tom zal proberen om een afgedankte bierton om te toveren tot een echte duikboot. De ultieme test wordt de oversteek van het 25 meter diepe Veerse Meer in Nederland. Tom zal een traject van vier kilometer onder water afleggen. Een uitdaging die niet zonder gevaar blijkt te zijn …

AFLEVERING 5: BODYBUILDING – Zondag 18 maart
Kan je op acht maanden tijd een echte bodybuilder worden? In die tijd zal Tom zich proberen klaar te stomen voor het Belgisch kampioenschap bodybuilding. Hij gaat voor een podiumplaats en gebruikt daarvoor dé bijbel in het bodybuilden: The Encyclopedia of Modern Bodybuilding van Arnold Schwarzenegger, een standaardwerk uit 1984. Daarnaast krijgt hij hulp van een beul van een coach: de 63-jarige Bill Richardson. Die is Mr Universe geweest in de jaren 80, weet alles van bodybuilding en heeft zijn gym – heel handig – gewoon in Borgerhout. Al snel wordt duidelijk dat bodybuilding nog  iets anders is dan alle andere fysieke uitdagingen die Tom in het verleden is aangegaan. Bodybuilding is a way of life. De sport beheerst je leven. Uiteindelijk tellen alleen je spieren en die krijg je alleen maar door te trainen en te leven als een bodybuilder. Elke dag. Tom traint tot twee keer per dag, eet zeven keer per dag en slaapt de rest van de tijd. En dan nog lijkt het een onmogelijke strijd. Bodybuilders trainen jaren om er te staan. Acht maanden stelt echt niets voor. Toch geeft Tom niet op. Hoe hij er ook uitziet, hij zal tijdens de wedstrijd tonen wat hij kan. Hij laat zich ontharen, bruin verven en oefent zelfs een echte posing routine. In de laatste vijf weken voor de wedstrijd wordt Tom op een waanzinnig dieet gezet. Zijn vetpercentage moet naar vijf procent. Tom verliest meer dan veertien kilo … Tom heeft acht maanden alles volgens het boekje gedaan en geleefd en getraind als een bodybuilder. Maar zal dat volstaan voor het Belgisch kampioenschap?

AFLEVERING 6: DIRIGENT – Zondag 25 maart
In de zesde aflevering waagt Tom zich aan de handleiding Conducting an Orchestra. Hij wil het Nationaal Orkest van België – een van de meest prestigieuze orkesten van ons land – dirigeren op een klassiek topevenement. En Tom mikt meteen hoog; hij zal de Vijfde Symfonie van Beethoven brengen. Het stuk wisselt voortdurend van tempo en het is de job van de dirigent om iedereen alles tegelijk te laten doen. Niet simpel, zelfs voor een ervaren dirigent. Het boekje noemt de Vijfde zelfs “every director’s nightmare”. Dat Tom geen noot muziek kan lezen, helpt ook niet. Dirk Brossé is een van de beste dirigenten van ons land en wil Tom wel helpen, maar is toch bezorgd om Toms ambitie; de Vijfde is jaren studiewerk. Komt daarbij dat de reputatie van het Nationaal Orkest op het spel staat. Tom mag het dus niet verknallen. Dirk dompelt Tom twee weken lang onder in de wereld van de klassieke muziek. Hij laat hem eerst een strijkkwartet dirigeren en dan een orkest van  conservatoriumstudenten. Pas dan mag Tom voor het Nationaal Orkest gaan staan. Tom zal enkel de eerste beweging van de Vijfde van Beethoven dirigeren. Dat is een stuk van drie minuten, maar door de tachtig muzikanten is het wel een vuistdikke partituur. Bovendien begrijpt Tom er sowieso geen jota van. Hij moet dus een soort ingekorte kinderversie van een partituur maken waarmee hij kan werken. Gemakkelijker gezegd dan gedaan als je geen muziek kunt lezen of schrijven. Het belangrijkste struikelblok blijkt echter de maat te zijn. Tom heeft niet echt het beste gevoel voor ritme en de tempowissels in de Vijfde blijven hem parten spelen. Het minste wat een dirigent moet doen, is perfect de maat aangeven. Het wordt een intense voorbereiding voor Tom, met meer downs dan ups, maar het optreden ligt vast. Hoe ver hij ook staat, na twee weken moet hij de Vijfde van Beethoven brengen in Bozar in Brussel. Voor een publiek van tweeduizend klassieke muziekkenners die niet echt op iemand als Tom staan te wachten …

AFLEVERING 7: SCHANSSPRINGEN – Zondag 1 april
De uitdaging die al sinds het eerste seizoen in elke Tomtesterom-vergadering opduikt, is schansspringen. Hoe straf zou het wel niet zijn als Tom echt van de schans in Garmisch-Partenkirchen zou springen? Heel straf, maar helaas onmogelijk, dacht iedereen. Tot Tom op een Duitse handleiding stootte en contact kreeg met Marc Nölke, ex-bondscoach van het Oostenrijkse schansspringteam. Marc had ook wel zijn bedenkingen bij de uitdaging, maar wilde Tom wel helpen. Liever onder zijn begeleiding springen dan alleen maar met een boekje, vond hij. Marc was wel duidelijk: “Je springt alleen maar als ik zeg dat het mag.” Marc wil Tom niet zomaar van de schans in Garmisch-Partenkirchen laten gaan. Hij wil hem ook de schoonheid van het schansspringen laten zien. Schansspringen is meer dan je met een rotvaart van een helling smijten. Het is een perfect samenspel van kracht, techniek en timing. Alleen als dat allemaal goed zit, voel je wat schansspringen echt is: even echt zweven. Even het gevoel hebben dat je vliegt. Dat klinkt fantastisch, maar het blijkt uiteindelijk toch lastiger te zijn dan Marc had gedacht. Tom kan echt niet skiën en dat had zelfs Marc onderschat. Tom moet vanaf nul beginnen, zelfs gewoon skiën met de speciale schansspringlatten blijkt een probleem te zijn. Pas als hij dat enigszins onder knie heeft, mag hij echt beginnen te springen. Hij gaat van start met een schans van vijftien meter en bouwt van daaruit stilaan op. Ondertussen moet hij ook nog indoor aan zijn techniek werken en zijn explosieve kracht opbouwen. Hij traint zelfs mee met de Oostenrijkse kampioen Thomas Morgenstern. Maar hoe slecht het allemaal ook gaat, Tom heeft één voordeel; hij is de eerste Belg die officieel aan schansspringen doet. Dat wil zeggen dat hij ook als eerste een Belgisch record kan vestigen. Hij besluit zich in te schrijven in een plaatselijke schansspringwedstrijd. Zijn tegenstanders zijn honderd Oostenrijkse kinderen. De afstand die hij springt, maakt niet uit. Als hij één keer kan springen zonder te vallen, heeft hij een Belgisch record. Maar zelfs dat is niet zo simpel … Een confronterende ervaring voor Tom, vooral omdat de druk erg groot is. De sprong in Garmisch-Partenkirchen zit voortdurend in zijn achterhoofd. Zal Tom de reeks eindigen met de sprong van zijn leven?

AFLEVERING 8: TIJD OM AFSCHEID TE NEMEN – Zondag 8 april
Drie seizoenen Tomtesterom, 21 uitdagingen, momenten van euforie en van complete instorting … Het zit er allemaal op. In de achtste aflevering blikt Tom terug op het allerlaatste seizoen en komt hij tot de vaststelling dat het genoeg is geweest. Hij is moe. Fysiek en mentaal. Bovendien heeft hij nu echt al zijn jongensdromen verwezenlijkt. Zijn midlifecrisis is nu echt voorbij. Of moet hij nog beginnen?

Foto: VRT

Tomtesterom: op zondag om 20.30 uur op Eén, vanaf 19 februari

Meer info: www.een.be